W dzisiejszej "Rzeczpospolitej" można przeczytać m. in. o niżu demograficznym i kryzysie, który zmusi samorządy do oszczędności w oświacie. Warto przyjrzeć się jakie to są oszczędności i czy rzeczywiście będą to „oszczędności”, czy tylko typowa, kolejna „prowizorka”. Warto obserwować także, jak do tego problemu likwidacji szkół ustosunkuje się nowa Pani minister…
W gimnazjach istotnie wyraźnie ubywa uczniów. Z ponad 1,2 mln nastolatków, według prognoz demograficznych, pozostanie ich o 200 tys. mniej. Niestety żadne poważne medium nie chce zająć się kompetentnie nagłośnieniem tej sprawy… A wręcz przeciwnie, pojawiają się w tvnach „oswajające” z likwidacją programy pokazujące zamykanie szkół (zazwyczaj podstawowych), do których uczęszcza kilku uczniów. Nie pokazuje się jednak zagrożonych potencjalnym zamknięciem prężnie działających szkół średnich i gimnazjów w małych miejscowościach, w których wszelka kadra dokłada starań, by albo szkołę odpowiednio przeprofilować albo pozyskać we wszelki możliwy sposób nowe środki na ulepszanie oferty edukacyjnej.
Jednak Instytut Badań Edukacyjnych przestrzega, by gimnazjów nie zamykać pochopnie, bo podobna liczba uczniów w tym wieku będzie już za 8 lat. Agnieszka Chłoń-Domińczak z Instytutu mówi, że "koszty odtworzenia placówki po kilku latach mogą być wyższe niż korzyści z jej obecnego zamknięcia".
W związku z problemem, należałoby zadać kilka pytań Pani Minister:
- Jaki jest stan wiedzy w MENie na ten temat? Czy MEN sporządziło i przeanalizowało wszelkie potrzebne ekspertyzy (w tym te z IBE) dotyczące kosztów utrzymania szkół w czasie niżu i kosztów ponownego otwierania szkół w 2019 roku? Jak ten bilans się przedstawia? Nie można bowiem całej odpowiedzialności zrzucać na samorządy.
- Kiedy MEN przedstawi do wiadomości publicznej wyniki powyższych ekspertyz? (nie musi, ale czy w związku z tym, że skala zamykania szkół będzie być może największą, jaka dotknie polską oświatę, resort nie powinien w tej sprawie zabrać głosu?)
-Czy resort zamierza ustalić przejrzyste kryteria typowania przez samorządy szkół przeznaczonych do zamykania, tak żeby odpolitycznić decyzje poszczególnych samorządowców?
Należy uwzględnić fakt, że sporządzane przez IBE badania znajdują swoje potwierdzenie bardzo często w rzeczywistości, a ignorowanie społecznych skutków takich „przeobrażeń” w edukacji (łącznie z losem zawodowym nauczycielami w wieku przedemerytalnym) jest działaniem wymierzonym w istocie przeciwko edukacji. Odtwarzanie po ośmiu latach placówek oświatowych będzie z pewnością również i w przyszłości przekraczało możliwości finansowe samorządów.
